Uzun zamandır beklenen heyecan ve çarpıcılık, nihayet 79. Cannes Film Festivali sahnesinde yerini aldı. Bu yıl festivalin en dikkat çeken, derinlikli ve sarsıcı yapımları Doğu Avrupa sinemasından geldi. Özellikle Cristian Mungiu, Andrey Zvyagintsev ve Laszlo Nemes, son günlerin en çok konuşulan isimleri olmayı başardılar.
79. Cannes Film Festivali’nde Kimler Öne Çıktı?
Basın gösteriminde dahi büyük bir içtenlikle alkışlanan 1968 doğumlu Rumen yönetmen Cristian Mungiu, “Fiyort” isimli eseriyle ikinci kez Altın Palmiye’ye uzanabilecek bir güç sergiliyor. Film, son derece yoğun ancak berrak bir angaje sinema örneği olarak nitelendiriliyor. Temelde gerçek olaylara dayanan “Fiyort”, otorite ile özgürlük arasındaki kaçınılmaz çatışmanın gelişmiş demokratik toplumlarda yarattığı zıtlıkları mercek altına alıyor.
Hikâye, beş çocuklu bir ailenin Norveç fiyortlarındaki bir kasabada huzur arayışını konu ediniyor. Romanyalı mühendis bir baba ve Norveçli bir anneden oluşan bu Evanjelist aile, katı dini prensipleri nedeniyle laik ve modern Norveç toplumuyla büyük bir uyum sorunu yaşıyor. Çocuklarına şiddet uyguladıkları iddiasıyla mahkemelik olan ailenin beş çocuğu da devlet tarafından korumaya alınıyor. Norveç’te çocuk haklarının kutsallığı ve en küçük bir fiziksel müdahalenin bile şiddet kabul edilmesi, aileyi içinden çıkılmaz bir hukuki sürece sürüklüyor. Rumen baba ise çözümü uluslararası bir baskı oluşturmakta arıyor.
Yönetmen Mungiu’nun Sert ve Tarafsız Bakışı
Cristian Mungiu, bu filmde keskin ve soğuk bir anlatım dili kullanarak taraf tutmaktan kaçınıyor. İzleyiciyi kendi yargıları ve ön yargılarıyla baş başa bırakan yönetmen, adeta toplumsal bir ayna tutuyor. “Fiyort”, coğrafya, siyaset, zaman ve inanç gibi çok katmanlı eleştirileriyle herkesin payına düşen dersi almasını sağlıyor. Film, her ne kadar ödül listesinin güçlü adaylarından biri olsa da, tavizsiz tarafsızlığı nedeniyle zirveye çıkmakta zorlanabilir.
Direnişin Tarihsel Boyutu: Laszlo Nemes ve Jean Moulin
2015 yılındaki “Saul’un Oğlu” ile büyük başarı yakalayan 1977 doğumlu Macar yönetmen Laszlo Nemes, 2. Dünya Savaşı’nın karanlık sayfalarına geri dönüyor. “Moulin” isimli filminde, Fransız Direniş Hareketi lideri Jean Moulin’in 1943 Haziran ayında Lyon’da yakalanmasını ve Gestapo şefi Klaus Barbie tarafından sorgulanma sürecini anlatıyor.
Film, sadece bir tarihsel belge değil, aynı zamanda iyilik ile kötülük, hümanizma ile vahşet arasındaki psikolojik bir güç savaşı niteliğinde. Laszlo Nemes, kahramanını aşırı yüceltmekten veya düşmanına karşı basit bir nefret söylemi üretmekten kaçınarak, savaşın her kesim üzerindeki etkilerini daha derin bir perspektifle ele alıyor. Filmde Jean Moulin karakterine hayat veren Gilles Lellouche ise ödül alabilecek seviyede etkileyici bir performans sergiliyor.
Cannes Film Festivali’nde Öne Çıkan İki Başyapıtın Karşılaştırması
| Film Adı | Yönetmen | Temel Tema | Başrol / Odak Noktası |
|---|---|---|---|
| Fiyort | Cristian Mungiu | Otorite ve Bireysel Özgürlük Çatışması | Beş Çocuklu Bir Ailenin Hukuk Mücadelesi |
| Moulin | Laszlo Nemes | Direniş ve Psikolojik Bilek Güreşi | Gilles Lellouche (Jean Moulin) |
Festivalin Genel Atmosferi ve Sonuçlar
Bu yıl festival, izleyiciye sadece görsel bir şölen değil, aynı zamanda ciddi bir vicdan muhasebesi de sundu. Cristian Mungiu‘nun toplumsal bağnazlıklara vurduğu “seyirciye hafif tokat” etkisi yaratan anlatımı ile Laszlo Nemes‘in Nazi vahşeti ve direniş arasındaki ince çizgiyi işleyen akademik sinema dili, 79. Cannes Film Festivali’nin en unutulmaz anlarını oluşturdu.
“`{r}
vignette_plot <- function(x, …) {
UseMethod("vignette_plot")
}
vignette_plot.numeric <- function(x, y, labels, main, …) {
# (0.1, 0.9) covers 80% of the range
x_range <- extendrange(x, f = 0.05)
y_range <- extendrange(y, f = 0.05)
# set up plot
plot(
x, y,
type = "n",
axes = FALSE,
xlab = "", ylab = "",
xlim = x_range, ylim = y_range,
main = main,
…
)
# add gray background
rect(
x_range[1], y_range[1], x_range[2], y_range[2],
col = "gray90", border = "transparent"
)
# add white grid lines
grid(col = "white", lty = 1, lwd = 1.5)
# plot points and text
points(x, y, pch = 16, cex = 1.5, col = "royalblue")
text(x, y, labels = labels, pos = 3, cex = 0.9, col = "black")
# add axes
axis(1, col = "gray70", col.ticks = "gray70", cex.axis = 0.8)
axis(2, col = "gray70", col.ticks = "gray70", cex.axis = 0.8)
}
vignette_plot.dist <- function(x, labels, main, …) {
# set up plot coordinates
p_coords <- plot(x, plot = FALSE)
x_coords <- p_coords[, 1]
y_coords <- p_coords[, 2]
vignette_plot.numeric(x_coords, y_coords, labels = labels, main = main, …)
}
“`
