İtalyan ItaMilRadar portalı, Türk Hava Kuvvetleri’ne ait A400M askeri nakliye uçaklarının Libya’ya gitmek için uzun bir rota tercih ettiğini duyurdu. Bu analiz, askeri havacılığı inceleyen uzmanlar tarafından dikkatle değerlendirildi.
OLASI GEREKÇE: FIR
Flightradar verilerini temel alan portal, A400M uçaklarının doğrudan Akdeniz üzerinden Libya’ya yönelmek yerine, kuzeyden; Bulgaristan, Kuzey Makedonya ve Arnavutluk hatlarını takip ederek Bingazi’ye ulaştığını bildirdi. Bu durumun muhtemel sebebi, Türkiye ile Yunanistan arasındaki Uçuş Bilgi Bölgesi (Flight Information Region: FIR) üzerindeki anlaşmazlıklar olarak öne sürüldü.
Ülkeler, egemen hava sahalarının dışında, FIR alanlarına sahiptir. Uluslararası hava sahasında bulunan bu alanlarda, ülkeler hava trafik kontrolörleri aracılığıyla hava trafiğini yönetmektedir. Kontrolörler, olası çarpışmaları önlemek ve acil durumlarda koordinasyon sağlamak gibi önemli görevlere sahiptir. Ancak FIR, ülkelerin o hava sahasında egemenlik hakkı tanımamaktadır.
Türkiye, Yunanistan’ın FIR’ı egemen hava sahası gibi kullanma çabasını ve yetkisini aştığını iddia etmektedir. Türkiye, Şikago Sözleşmesi’nin 3. maddesinin a bendine atıfta bulunarak, askeri uçakların FIR üzerinden geçerken bildirim zorunluluğunun bulunmadığını vurgulamaktadır. Yunanistan ise uluslararası sivil havacılık kuralları gereği, tüm sivil ve askeri uçakların Atina FIR bölgesine girmeden önce uçuş planlarını sunmalarını talep etmektedir. Yunanistan, Türkiye’nin 1974 yılına kadar bu kurallara uyduğunu, sonrasında ise askeri uçaklar için bildirimde bulunmadığını belirtmektedir. Bu durum, zaman zaman iki ülkenin savaş uçaklarının karşı karşıya gelmesine neden olmaktadır.
YETKİLİLERDEN AÇIKLAMA GELECEĞİ ÖĞRENİLDİ
Türk A400M uçaklarının neden FIR’dan geçmeden, rotasını 700 kilometreden fazla uzattığı hakkında çeşitli spekülasyonlar bulunmaktadır. ItaMilRadar’a göre, Türkiye son iki yıldır bu yöntemi tercih ediyor. Portal, gecikmiş uçuş izinleri, geçici rota kısıtlamaları ve Doğu Akdeniz’deki askeri hareketliliğin artışının bu durumun olası sebepleri arasında olduğunu ifade ediyor.
Cumhuriyet, Türkiye’den bu tartışmalara dair resmi bir açıklama yapılacağını bildirdi. Ayrıca, Millî Savunma Bakanlığı, Libya’daki Flintlock tatbikatına katılmak üzere Antalya’dan havalanan Akıncı Taarruzi İnsansız Hava Aracı’nın, Türkiye ile Libya arasında imzalanan Deniz Yetki Alanı Anlaşması’na uygun olarak Libya’ya gittiğini duyurdu.
Paylaşılan rota haritasında, İHA’nın Yunanistan FIR’ını kullandığı gözlemlenmiştir.
Kaynak: Cumhuriyet
