Amerika Birleşik Devletleri’nde Donald Trump yönetiminin, geçtiğimiz yıl kruvaziyer gemisinde ortaya çıkan ve can kayıplarına yol açan hantavirüs türüne yönelik araştırma fonlarını durdurduğu ortaya çıktı. Salgın nedeniyle şimdiye kadar üç kişi yaşamını yitirirken, virüsün gemi dışına yayılma ihtimali üzerine ABD genelinde altı eyalette teyakkuza geçildi.
Salgınla ilgili son durum ne?
Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre, Andes tipi hantavirüs kaynaklı 5 kesin vaka kayıtlara geçti ve bu vakaların 3’ü ölümle sonuçlandı. Salgının merkez üssü olan MV Hondius isimli kruvaziyer gemisi, Arjantin’den yola çıktıktan sonra Atlas Okyanusu üzerinde yol alırken Yeşil Burun Adaları açıklarında çok sayıda solunum yolu rahatsızlığı vakası bildirdi. Gemide 23 farklı milliyetten toplam 150 yolcu ve mürettebatın bulunduğu kaydedildi.
Araştırma fonları neden ve nasıl kesildi?
Bilim portalı Scientific American tarafından paylaşılan bilgilere göre, durdurulan araştırma programı hantavirüsün kemirgenlerden insanlara bulaşma mekanizmasını çözmeyi hedefliyordu. Çalışmalar, Batı Afrika merkezli Yeni Ortaya Çıkan Bulaşıcı Hastalıklar Merkezi (WAC-EID) bünyesinde gerçekleştiriliyordu. Bu merkez, ABD Ulusal Sağlık Enstitüleri’ne (NIH) bağlı bir araştırma ağının parçasıydı. Ancak NIH, 2025 yılında bu çalışmaları ‘güvensiz’ olarak damgalayarak ağdaki tüm merkezlerin faaliyetlerine son verme kararı aldı.
Andes virüsü nasıl bulaşıyor ve belirtileri neler?
Gemideki pozitif vakaların, hantavirüs ailesine mensup olan ve nadir de olsa insandan insana geçebilen ‘Andes virüsü’ taşıdığı kesinleşti. Uzmanlar, virüsün öpüşme gibi doğrudan temaslarla bulaşabildiğini değerlendirirken; hapşırma veya öksürme yoluyla oluşan damlacık yayılımı henüz netlik kazanmadı. Hastalık; akciğerlerde sıvı birikmesi, böbrek yetmezliği ve kanamalı ateş gibi hayati tehlike arz eden tablolara yol açabiliyor.
Uzmanlar kesintiler hakkında ne düşünüyor?
WAC-EID’in eski yöneticilerinden Scott Weaver, Arjantin’de yürütülen benzer hantavirüs çalışmaları için yaklaşık 100 bin dolarlık bir pilot bütçe ayrıldığını ancak fon kesintileri nedeniyle bu sürecin yarım kaldığını belirtti. Weaver, bu tür bilimsel araştırmaların sonlandırılmasının gelecekteki salgın risklerini büyütebileceği uyarısında bulundu. Merkezin NIH’ye sunduğu son raporda, dang humması gibi salgınları hızla tespit eden sistemler kurdukları ve bu programların sürdürülmesinin halk sağlığı kapasitesini artıracağı vurgulanmıştı.
Hangi önlemler alınıyor ve eyaletlerdeki durum ne?
Şu an denizde izole edilen MV Hondius gemisinden, ilk vakalar fark edilmeden önce ayrılan bazı yolcular olduğu tespit edildi. Bu durum üzerine California, Arizona, Texas, New Jersey, Georgia ve Virginia eyaletlerindeki sağlık birimleri olası temaslıları takip etmeye başladı. Öte yandan, ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (CDC), bu salgını en düşük acil müdahale kategorisi olan ‘Seviye 3’ olarak sınıflandırdı.
Donald Trump salgın hakkında ne dedi?
ABD Başkanı Donald Trump, konuya ilişkin yaptığı açıklamada virüsün COVID-19 kadar yüksek bulaşıcılığa sahip olmadığını savunarak kamuoyunu sakinleştirmeye çalıştı. Beyaz Saray’dan ayrılırken basın mensuplarına konuşan Trump şu ifadeleri kullandı: “Durumun büyük ölçüde kontrol altında olduğunu düşünüyoruz. Bilim insanları bu virüsü çok iyi biliyor. Uzun zamandır var olan bir virüs ve COVID gibi kolay bulaşmıyor. Ama göreceğiz.”
Trump ayrıca yetkililerin düzenli bilgi akışı sağladığını belirterek, “Konuyu çok yakından inceleyen çok iyi uzmanlarımız var. Umarız durum gerçekten böyledir” şeklinde konuştu.
