ABD Merkez Kuvvetler Komutanı Amiral Brad Cooper, İran’ın askeri altyapısının ağır hasar aldığını savunsa da kritik Hürmüz Boğazı’nın hâlâ Tahran’ın kontrolü altında olduğunu itiraf etti. Senato’da düzenlenen oturumda konuşan üst düzey yetkililer, bölgedeki çatışmaların bilançosunu ve güncel askeri durumu değerlendirdi.
Nerede ve Ne Hakkında Bilgi Verildi?
Senato Silahlı Hizmetler Komitesi, “İran ile yaşanan çatışma ve Afrika’daki askeri hazırlık durumu” başlığı altında bir oturum gerçekleştirdi. Oturuma ABD Merkez Kuvvetler Komutanı Amiral Brad Cooper ile ABD Afrika Komutanlığı (AFRICOM) Komutanı Orgeneral Dagvin Anderson katılarak senatörleri bilgilendirdi.
İran’ın Askeri Gücü Nasıl Etkilendi?
Oturumun açılışında konuşan Cooper, ABD ve İsrail güçlerinin İran’a ait silah üretim merkezlerine yönelik 1450’den fazla saldırı gerçekleştirdiğini duyurdu. Yapılan bu operasyonlarla İran’ın balistik füze, insansız hava aracı (İHA) ve deniz sanayi tesislerinin yüzde 85’inden fazlasının tahrip edilerek kullanılamaz hale getirildiği iddia edildi.
İran’ın askeri gücünün toparlanma süreciyle ilgili tahminlerini paylaşan Cooper, donanmanın yeniden inşasının “bir nesil” süreceğini, füze ve İHA kapasitesinin eski haline gelmesinin ise yıllar alacağını ifade etti. ABD ve İsrail hava harekatlarının Tahran’ın askeri kabiliyetlerini ciddi oranda zayıflattığı öne sürüldü.
Niçin Hürmüz Boğazı Hâlâ Tehdit Altında?
Askeri kapasitedeki azalmaya rağmen stratejik bir noktanın durumuna dikkat çeken Cooper, Tahran yönetiminin Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrolünü sürdürdüğünü kaydetti. Amiral Cooper, “İran’ın boğazlar üzerinden ticareti durdurma yeteneği önemli ölçüde azaldı ancak sesleri çok yüksek ve bu tehditler, ticaret sektörü ve sigorta sektörü tarafından açıkça duyuluyor” ifadelerini kullandı.
Amerikan birliklerinin İran’ın envanterindeki 8 bin deniz mayınının yüzde 90’ından fazlasını yok ederek boğaza döşenmesini engellediği belirtildi. Ancak buna rağmen İran’ın hâlâ sivil ve ticari gemileri tehdit edebilecek bazı imkanlara sahip olduğu vurgulandı. Cooper ayrıca, ABD’nin askeri yöntemlerle boğazı yeniden açma seçeneğinin masada olduğunu, fakat bu konudaki nihai kararın politika yapıcılar tarafından verilmesi gerektiğini söyledi.
Kimler Ne Tepki Gösterdi?
Oturum sırasında Michigan Senatörü Demokrat Elissa Slotkin, Çin ve Rusya’nın İran’a istihbarat desteği sağlayıp sağlamadığı sorusunu yöneltti. Cooper, bu sorunun ancak gizli bir oturumda yanıtlanabileceğini belirterek detay vermedi.
Virginia Senatörü Demokrat Tim Kaine ise yönetime yönelik sert eleştirilerde bulundu. Adalet Bakanlığı Hukuk Müşavirliği Ofisi’nin, Başkan Donald Trump‘ın İran saldırı yetkisini gerekçelendiren raporunu komiteye sunmadığını belirtti. Kaine, “Bizden 1,5 trilyon dolarlık bir bütçeyi finanse etmemiz isteniyor ancak Silahlı Kuvvetler Komitesi üyeleri olarak Adalet Bakanlığından bu savaşı haklı çıkaran ilgili görüşü görme talebimizi reddettiler. Eğer savaşın hukuki gerekçesini görmemize izin vermiyorlarsa, neyi saklıyorlar?” diyerek tepkisini dile getirdi.
Ne Zaman ve Ne Kadar Maliyetle Sürüyor?
İran ile devam eden çatışmaların süresine ilişkin bir soruya Cooper, ABD donanmasının İran limanlarını ablukaya almasına ve geçtiğimiz hafta yaşanan çatışmalara rağmen, 7 Nisan’da sağlanan ateşkesin yürürlükte olduğunu hatırlatarak cevap verdi. Amerikan askerlerinin bölgeden çekilme ihtimaline dair ise herhangi bir takvim belirtilmedi.
Öte yandan, Pentagon yetkililerinin Kongre üyelerine aktardığı ve ABD basınına yansıyan bilgilere göre, ABD/İsrail-İran savaşının toplam maliyeti geçen ay 25 milyar dolar seviyesindeyken, bu ay itibarıyla 29 milyar dolara yükseldi.
