Son dönemde Türkiye’de mutfak masraflarındaki tırmanış, vatandaşın ekonomik ajandasındaki en kritik başlık olmayı sürdürüyor. Temel gıda maddelerine art arda gelen zamlar; et ürünlerinden süt grubuna, sebzeden kahveye kadar geniş bir alanda cüzdanları yakarken, sosyal medya platformlarında paylaşılan çarpıcı bir kıyaslama kısa sürede büyük yankı uyandırdı.
Gazeteci Lizzie Porter tarafından X (eski adıyla Twitter) hesabı üzerinden yapılan bir paylaşımda, İstanbul ile İngiltere’deki benzer segmentte hizmet veren iki farklı marketten toplanan verilerle bir alışveriş sepeti analizi yapıldı. Benzer ürünlerin ve gramajların baz alındığı bu karşılaştırmada Porter, özellikle her iki ülkede de en hesaplı ve birbiriyle eş değer ürünleri seçmeye gayret ettiğini ifade etti.
“A basket of groceries in Istanbul is now more expensive than in the UK. I compared two online shopping baskets – 1 from Carrefour for delivery in Istanbul; one from Sainsbury’s. The price of 19 basic items in the UK totalled £44.53. The price of the 19 basic items in Istanbul… pic.twitter.com/AYtMN3jrvE”
Karşılaştırma Neleri Kapsıyor ve Sonuç Ne Oldu?
Paylaşılan verilere göre, İngiltere’de belirlenen 19 temel gıda maddesinin yer aldığı sepetin toplam tutarı 44.53 sterlin (güncel kurla yaklaşık 2 bin 715 TL) olarak hesaplandı. Aynı ürünlerin İstanbul’daki karşılığı ise 4 bin 425 TL, yani yaklaşık 71.99 sterlin tuttu. Bu veriler ışığında, İstanbul’daki market sepetinin İngiltere’deki eş değer sepete oranla yaklaşık yüzde 62 daha pahalı olduğu gözler önüne serildi.
Söz konusu karşılaştırma sosyal ağlarda hızla yayılarak yarım milyondan fazla izlenme sayısına ulaştı. Ürünlerin tek tek listelendiği paylaşım, kullanıcılar arasında yoğun bir ekonomik tartışmanın fitilini ateşledi.
Fiyat Farkı En Çok Hangi Ürünlerde Hissedildi?
Listenin en sarsıcı kalemlerinden biri kırmızı et fiyatları olarak öne çıktı. Karşılaştırmada yer alan yüzde 5 yağ oranına sahip dana kıymanın fiyatı İngiltere’de yaklaşık 9.50 sterlin (yaklaşık 580 TL) seviyesindeyken, İstanbul’daki fiyatı 20 sterlini (yaklaşık 1220 TL) geride bıraktı. Bu durum, Türkiye’deki kıyma fiyatının İngiltere’dekinin yaklaşık iki katı olduğunu gösterdi.
Benzer bir uçurum hazır kahve fiyatlarında da görüldü. Global bir markanın aynı hazır kahve ürününün İngiltere’de 4.5 sterline (275 TL) satılmasına karşın, İstanbul’daki etiket fiyatının 10 sterline (610 TL) yaklaşması, sosyal medya kullanıcılarının en çok dikkatini çeken detaylar arasında yer aldı. Ayrıca, Türkiye’de domates fiyatlarının dahi İngiltere’den daha yüksek bir seviyede olduğu saptandı.
Türkiye Hangi Ürünlerde Daha Avantajlı?
Analiz sonuçları her kalem için aynı çıkmadı; bazı temel gıda maddelerinde Türkiye’nin hâlâ daha ekonomik olduğu görüldü. Süt, yumurta ve soğan gibi ürünlerdeki fiyatların İngiltere’ye nazaran daha düşük kaldığı belirtilirken, zeytinyağı fiyatlarının her iki ülkede de birbirine oldukça yakın seyrettiği kaydedildi. Bu tablo, özellikle protein kaynaklı besinler ile ithalata dayalı işlenmiş gıdalarda fiyat baskısının Türkiye’de daha ağır hissedildiği şeklinde yorumlandı.
Üretim Potansiyeli ve Maliyetler Arasındaki Çelişki
Paylaşımın en çok tartışılan taraflarından biri de Türkiye’nin sahip olduğu tarımsal kapasite oldu. Akdeniz iklimi ve geniş tarım arazilerine sahip olan Türkiye’de, bazı temel ürünlerin İngiltere gibi tarımsal açıdan daha dezavantajlı bir ülkeden daha pahalı olması şaşkınlık yarattı. Sosyal medya kullanıcıları; yüksek enflasyon, lojistik maliyetler, üretim giderleri ve uygulanan tarım politikalarının bu dengesizlikteki rolüne dair pek çok yorum paylaştı.
Satın Alma Gücü Farkı Gerçeği Nasıl Değiştiriyor?
Karşılaştırmanın en can alıcı noktası ise fiyat etiketlerinden ziyade vatandaşların alım gücü arasındaki devasa fark oldu. Türkiye’de brüt asgari ücret 33 bin 30 TL seviyesinde olup, bu miktar güncel kurla yaklaşık 537 sterline denk geliyor. Öte yandan İngiltere’de 21 yaş ve üzeri çalışanlar için belirlenen saatlik brüt asgari ücret 12.71 sterlin (775 TL) olarak uygulanıyor. Haftalık 35 saatlik bir çalışma periyodu baz alındığında, İngiltere‘deki bir çalışanın aylık brüt geliri yaklaşık 1.928 sterline (yaklaşık 117 bin TL) ulaşıyor.
Bu veriler, İngiltere’deki brüt asgari ücretin Türkiye’dekinden yaklaşık 3.6 kat daha yüksek olduğunu kanıtlıyor. Söz konusu market sepeti üzerinden bir hesaplama yapıldığında; Türkiye’deki bir asgari ücretli maaşıyla bu sepetten yalnızca 7,5 kez alabilirken, İngiltere’deki bir çalışan aynı sepetten tam 43 adet satın alabiliyor.
“A basket of groceries in Istanbul is now more expensive than in the UK. I compared two online shopping baskets – 1 from Carrefour for delivery in Istanbul; one from Sainsbury’s. The price of 19 basic items in the UK totalled £44.53. The price of the 19 basic items in Istanbul… pic.twitter.com/AYtMN3jrvE — Lizzie Porterلِيزي بورتر (@lcmporter) May 14, 2026”
