ABD Başkanı Donald Trump, Cuma günü gerçekleştirdiği Çin ziyaretini tamamladı. Ziyaret sırasında, piyasalarda sınırlı etkiler yaratan ticaret anlaşmalarını ön plana çıkaran Trump, Pekin yönetiminin Tayvan konusunda Washington’a yönelik sert uyarılar yaptığına ve İran ile savaşın önlenmesi gerektiğine dikkat çekti.
2017 yılından bu yana bir ABD başkanının Çin’e yaptığı ilk ziyaret olma özelliği taşıyan bu seyahat, yaklaşan kritik ara seçimler öncesinde siyasi destek ve ekonomik sonuçlar elde etme amacı güdüyordu. Ancak yapılan görüşmelerin sonuçları, beklentilerin gerisinde kaldı.
GÖRKEMLİ ZİRVE, SINIRLI SONUÇLAR
Ziyaret esnasında askeri törenler, resmi yemekler ve bahçe gezileri gibi bir dizi diplomatik etkinlik gerçekleştirildi. Trump, Çin Devlet Başkanı Xi Jinping ile olan görüşmelerini “verimli” olarak tanımladı ve son görüşmede “İnanılmaz bir ziyaretti. Çok iyi şeyler oldu” sözlerine yer verdi.
ÇİN: İRAN SAVAŞI BAŞLAMAMALIYDI
Zirve öncesinde, Çin Dışişleri Bakanlığı, ABD ve İsrail’in İran ile yürüttüğü savaşa ilişkin sert bir açıklama yaparak, “Bu çatışma hiç yaşanmamalıydı ve devam etmesi için bir neden yok” ifadesini kullandı. Ayrıca, Çin, enerji arzı ve küresel ekonomi üzerinde etkili olan bu savaşın sona ermesi için barış çabalarını destekleyeceğini bildirdi.
TİCARET ANLAŞMALARI SINIRLI KALDI
ABD, tarım ürünleri satışıyla ilgili bazı anlaşmalar yapıldığını ve gelecekteki ticaret mekanizmaları için ilerleme kaydedildiğini açıkladı. Tarafların, yaklaşık 30 milyar dolarlık hassas olmayan ürünleri belirlemeyi planladığı belirtilse de, Nvidia’nın gelişmiş H200 yapay zeka çiplerinin Çin’e satışı konusunda herhangi bir ilerleme sağlanamadı.
BOEING ANLAŞMASI BEKLENTİLERİN ALTINDA KALDI
Trump, Çin’in 200 adet Boeing uçağı siparişi vereceğini duyurdu. Bu, yaklaşık 10 yıl aradan sonra gerçekleşecek olan ilk büyük ABD yapımı yolcu uçağı alımı olarak kaydedildi. Ancak piyasalardaki beklenti, yaklaşık 500 uçak seviyesindeydi. Açıklamanın ardından Boeing hisseleri yüzde 4’ten fazla değer kaybetti.
PİYASALAR ANLAŞMALARDAN İKNA OLMADI
Uzmanlar, zirvenin diplomatik açıdan istikrar mesajı vermesine rağmen ekonomik açıdan zayıf kaldığını belirtti. Çin borsaları da sınırlı anlaşmalar nedeniyle düşüş yaşadı. Zirvenin en önemli çıktılarından biri, geçen ay varılan ticaret ateşkesinin korunması olarak değerlendirildi. Ancak bu ateşkesin süresinin uzatılıp uzatılmayacağı henüz netlik kazanmadı.
TAYVAN UYARISI GERİLİMİ ARTIRDI
Xi Jinping, Tayvan konusundaki açıklamasında, “Tayvan meselesinin yanlış yönetilmesi çatışmaya yol açabilir” uyarısında bulundu. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Washington’un Tayvan politikasında bir değişiklik olmadığını belirterek, “Tavrımız net, pozisyonumuzu her seferinde açıkça ifade ediyoruz” ifadesini kullandı. Tayvan Dışişleri Bakanlığı, ABD’nin destek açıklamaları nedeniyle teşekkür etti.
HONG KONG VE İNSAN HAKLARI GÜNDEMİ
Görüşmeler sırasında, Hong Konglu medya patronu Jimmy Lai’nin tutukluluğu gündeme geldi. Çin, Hong Kong meselelerini iç iş olarak nitelendirirken, ABD tarafı bu konuyu Xi’ye iletti.
‘İLİŞKİLERİ BOZMAMALIYIZ’ MESAJI
Xi Jinping, devlet yemeğinde yaptığı konuşmada iki ülke ilişkilerine vurgu yaparak, “Dünyanın en önemli ilişkisi. Bunu yürütmek ve asla bozmak zorundayız” ifadelerini kullandı.
Kaynak: Cumhuriyet
