Berlin eyalet parlamentosunda, Yeşiller Partisi’nin kentin simgelerinden olan Sovyet anıtlarına yönelik sunduğu yeni teklif tartışılmaya başlandı. “Berlin’deki Sovyet anıtlarını tarihsel olarak sınıflandırmak ve siyasi araçsallaştırmadan korumak” başlıklı önerge, detaylı inceleme yapılmak üzere Kültür, Katılım ve Demokrasi Teşviki Komisyonu’na gönderildi.
Önerge Neden Verildi ve Amaç Ne?
Yeşiller Partisi, Berlin Senatosu’ndan bu anıtlar için kapsamlı bir yönetim konsepti oluşturmasını talep ediyor. Mevcut yapıların “tek taraflı biçimde Stalinist Sovyetler Birliği’nin tarih anlayışını yansıttığını” savunan parti, anıtların siyasi bir araç haline getirilmesinin engellenmesini ve “canlı bir hafıza kültürü” içerisinde yeniden değerlendirilmesini hedefliyor. Metinde ayrıca, bu anıtların özellikle 8 ve 9 Mayıs anma törenlerinde siyasi tartışmaların odağına yerleştiğine vurgu yapıldı.
Planlanan Değişiklikler Nasıl Uygulanacak?
Sunulan teklifte, Almanya’nın savaş mezarlıklarını koruma konusundaki hukuki sorumluluklarına ve anıtların mevcut statüsüne sadık kalınacağı belirtildi. Ancak Yeşiller, bu alanlara bilgilendirme panoları asılmasını, modern dijital anlatım yöntemlerinin geliştirilmesini ve çeşitli eğitim programlarının hayata geçirilmesini öneriyor. Ayrıca Kızıl Ordu’nun içinde yer alan farklı halkların daha görünür kılınması ve anıtların “siyasi istismarının” önüne geçilmesi isteniyor.
Kimler Önergeye Karşı Çıkıyor?
Girişim, BSW kanadından oldukça sert bir tepkiyle karşılandı. BSW milletvekili Alexander King, Yeşiller’in bu adımını “rövanşizm” olarak nitelendirdi. King, “Berlin’i Almanların ya da Yeşiller’in değil, Kızıl Ordu’nun özgürleştirdiğini” ifade ederek, yapılacak müdahalelerin tarihsel hafızayı çarpıtacağını savundu. Öte yandan, önergeyi eleştiren diğer çevreler, bu hamlenin Nazi Almanyası’na karşı elde edilen tarihi zaferi gölgeleyebileceği endişesini taşıyor.
Süreç Nerede ve Kimlerin Denetiminde İlerleyecek?
Önergeyi değerlendirecek olan Kültür Komisyonu’nda kritik isimler yer alıyor. Komisyonda, daha önce Sovyet anıtlarına yönelik düzenlemeleri desteklemiş olan eski İçişleri Senatörü Andreas Geisel ile 2022 yılında Tiergarten’daki Sovyet Anıtı önünde bulunan tankların kaldırılmasını talep eden CDU’lu Stefanie Bung bulunuyor. Berlin’deki Sovyet anıtları; Ukrayna savaşı, Rusya ile diplomatik ilişkiler ve Avrupa’daki tarihsel bellek tartışmaları nedeniyle son yıllarda sıkça gündeme gelmeye devam ediyor.
