Pekin yönetimi, egemenlik iddiasında bulunduğu 11 binden fazla adanın daha etkin idaresini sağlamak amacıyla kapsamlı bir kalkınma ve tahkim stratejisi başlatacağını ilan etti. Bu hamlenin temelinde, ülkenin deniz gücünü pekiştirmek, yer altı kaynaklarına erişimi artırmak ve mevcut toprak iddialarını daha güçlü bir zemine oturtmak yatıyor.
Çin’in ada stratejisi kapsamında neler hedefleniyor?
Çin, son dönemde özellikle tartışmalı Güney Çin Denizi’ndeki geniş çaplı dolgu faaliyetleriyle dikkat çekmiş; bu bölgelerde askeri üsler, yapay adalar ve uçuş pistleri inşa etmişti. Çin Komünist Partisi’nin resmi yayın organı Halkın Günlüğü tarafından yapılan değerlendirmede, söz konusu adaların birer “stratejik sınır hattı” olduğu vurgulandı. Yazıda ayrıca bu bölgelerin derin deniz kaynaklarının işletilmesinde kilit bir öneme sahip olduğu belirtilerek, “Dünyadaki büyük ülkeler kalkınma odağını okyanuslara kaydırmak için yarışıyor” ifadesine yer verildi.
Pekin’in deniz gücü vizyonu nasıl şekilleniyor?
Hükümet, hak iddia ettiği adalarda altyapı çalışmalarının hızlandırılması, ulaşım ağlarının modernize edilmesi ve erişim imkanlarının genişletilmesi yönünde çağrı yaptı. 2012 yılında Devlet Başkanı Xi Jinping’in göreve gelmesinden bu yana “büyük deniz gücü” olma yolunda milyarlarca dolarlık bütçeler ayıran Çin, donanmasını nükleer denizaltılar ve uçak gemileriyle takviye etmeyi sürdürüyor.
Bölgedeki gerilimin sebebi ve son gelişmeler neler?
Pekin’in adımları bölgedeki tansiyonu da yükseltiyor. Geçtiğimiz yılın eylül ayında, Filipinler ile kriz noktası olan Scarborough Sığlığı bölgesinde ulusal doğa rezervi ilan eden Çin, buradaki hakimiyet iddiasını perçinlemişti. Diğer yandan, ihtilaflı Spratly Adaları grubunda yer alan ve Tayvan’ın kontrolünde bulunan Itu Aba adasına üst düzey bir Tayvanlı yetkili tarafından nadir bir ziyaret gerçekleştirildi. Bu adada askeri sevkiyatlara uygun bir pistin yanı sıra, 2023’te tamamlanan ve 4 bin tonluk gemilerin yanaşabildiği bir iskele bulunuyor.
Uluslararası aktörler bu hamleye nasıl yanıt veriyor?
Çin’in askeri tahkimatına karşılık olarak Filipinler, ABD ve müttefik devletler, Filipin takımadalarını kapsayan ortak bir askeri tatbikata start verdi. Yıllık 3 trilyon dolardan fazla deniz ticaret hacmine sahip olan bu kritik bölgedeki manevralar, Çin’in artan nüfuzuna karşı çok uluslu bir gövde gösterisi niteliği taşıyor.
