Cihangir Atölye Sahnesi (CAS), Peter Weiss’ın etkileyici yapıtı Saloz’un Mavalı’nı sahnelemeye yeni sezonda da ara vermiyor. Asıl ismi “Gesang vom Lusitanischen Popanz: mit Materialien” olan eser, 1970’lerin başında usta şair Can Yücel’in özgün ve yerelleştirilmiş diliyle Türkçeye kazandırılmıştı.
Peter Weiss ve Belgesel Tiyatro Geleneği
Almanya’da politik tiyatronun önemli bir kolu sayılan “belgesel tiyatro”nun öncüsü ve teorisyeni kabul edilen Peter Weiss, Bertolt Brecht’ten sonraki en etkili yazar olarak nitelendiriliyor. Sanatçının Saloz’un Mavalı ile birlikte MaratSade ve Soruşturma isimli eserleri, edebiyat yolculuğunun en kritik halkalarını oluşturuyor. Bu önemli külliyata, Çağlar Tanyeri ve Turgay Kurultay tarafından Türkçeleştirilen Derinmenin Estetiği (İletişim Yayınları, 2005) de eşlik ediyor. Yapıt, 2020 yılından bu yana Cihangir Atölye Sahnesi (CAS) bünyesinde izleyicilerle buluşuyor.
Oyunun Künyesi ve Sahne Arkası
2017 senesinde tiyatro sanatçıları Arzu Gamze Kılınç ve Muhammet Uzuner tarafından hayata geçirilen CAS, mezun ettiği öğrencileriyle profesyonel yapımlara imza atıyor. Saloz’un Mavalı’nın yönetmen koltuğunda ise yine Muhammet Uzuner oturuyor.
| Oyun Bilgileri | Detaylar |
| Yazar | Peter Weiss |
| Yönetmen | Muhammet Uzuner |
| Çevirmen | Can Yücel |
| Sahneleyen | Cihangir Atölye Sahnesi (CAS) |
| Süre | Yaklaşık 60 Dakika |
5W1H: Saloz’un Mavalı Hakkında Merak Edilenler
Kim? Sahnede Alper İrvan, Aylin Gündüz, Barış Kaan Güven, Berfin Karatay, Boran Özsaygı, Can Seçki, Dorukhan Kenger, Furkan Özkan, Murat Aytekin, Onur Özer, Ömercan Çelebi, Selda Uyan ve Zuhal Atalay yer alıyor.
Ne? Portekiz’de 1932’de yönetime gelen Antonio Salazar’ın 36 senelik iktidarı dönemindeki baskı, şiddet, sömürü ve sınıf çatışması eleştirel bir dille anlatılıyor.
Nerede? Oyun, İstanbul’daki Cihangir Atölye Sahnesi’nde sergileniyor.
Ne Zaman? Bu sezon son kez 26 Mart tarihinde sahnelenen oyun, önümüzdeki sezonda da programdaki yerini koruyacak.
Nasıl? Hicran Akın’ın koreografisi ve Onur Alagöz’ün ışık tasarımıyla dinamizm kazanan oyunda, Selda Uyan’ın tasarladığı Salazar’ı simgeleyen çirkin suratlı kukla ve faşizmi temsil eden bezler kullanılıyor.
Neden? Sömürü düzeninin, köleliğin ve faşizmin günümüzde hâlâ farklı biçimlerde varlığını sürdürdüğünü göstermek amacıyla sahneleniyor.
Can Yücel’in Özgün Diliyle Sömürü Düzeni
Oyun, 1970’li yıllardan beri pek çok farklı tiyatro grubu tarafından sahneye taşındı. Küresel sömürü düzeninin ve diktatörlüklerin değişim göstererek sürmesi metni canlı tutarken, Can Yücel çevirisi yapıta eşsiz bir yerellik katıyor. Metinde yer alan “Neymiş, efendim, devlet meseleleri demokratik yoldan halledilmeliymiş! Yani her bilmem-nesi kalkan Memiş idareye maslahatlık edecekmiş!…” ifadeleri, bu özgün çevirinin gücünü yansıtıyor.
CAS’ın kolektif düşünce ve davranışı önceleyen temel ilkeleri, sahneye koyulan işlerin niteliğine de yansıyor. Kurumun, “Kolektif düşünce ve davranışı önemser. Yetenek ve bilgi düzeyi ne olursa olsun kolektif davranış geliştiremeyenler CAS’ta mutlu olamayabilirler” şeklindeki ilkesi özellikle dikkat çekiyor. Topluluğun Ödenmeyecek! Ödemiyoruz!, Neredeyse Eşittir ve Joko’nun Doğum Günü gibi dikkat çeken diğer oyunları hakkında bilgi almak isteyenler topluluğun resmi internet sitesini inceleyebilir. Tiyatroların ayakta kalması için kolektif bir çaba gerektiğini hatırlatan CAS, sanatın gücüyle sömürüye karşı durmaya devam ediyor.
