El Salvador’da Devlet Başkanı Nayib Bukele liderliğinde suç örgütlerine karşı yürütülen sert güvenlik stratejileri kapsamında, hukuk tarihine geçecek bir yargılama süreci başladı. Toplamda 486 sanığın aynı anda hakim karşısına çıktığı bu toplu dava, ülkedeki olağanüstü hal döneminin en geniş kapsamlı hukuki süreçlerinden biri olarak nitelendiriliyor.
KİM yargılanıyor?
Savcılık tarafından hazırlanan iddianamede, sanıkların tamamının MS-13 çetesine üye oldukları ifade edildi. Söz konusu kişilerin, 2012-2022 yılları arasındaki on yıllık süreçte 47 binden fazla suç eylemine doğrudan ya da dolaylı olarak karıştıkları öne sürülüyor.
NE ile suçlanıyorlar?
Mahkemeye sunulan suçlamalar listesinde; cinayet, kadın cinayeti, haraç toplama ve silah kaçakçılığı gibi ağır cürümler yer alıyor. İddialar arasında ayrıca, El Salvador’un iç savaş bittiğinden bu yana tanıklık ettiği en kanlı hafta sonlarından birine dair dosyalar da mevcut. Savcılık makamı; tanık ifadeleri, balistik inceleme sonuçları ve otopsi raporlarını delil zinciri olarak mahkeme heyetine sundu.
NASIL bir ceza öngörülüyor?
Yargılama sonunda her bir suç eylemi için en ağır cezanın verilmesini isteyen savcılık, suç dosyası kabarık olan bazı sanıkların toplamda 245 yıla kadar hapis cezasına çarptırılabileceğini kamuoyuna duyurdu.
NEDEN tepki çekiyor?
Hükümetin 2022 yılından beri uyguladığı ve periyodik olarak uzattığı olağanüstü hal rejimi çerçevesinde bugüne kadar 91 binden fazla kişi gözaltına alındı. İnsan hakları örgütleri, bu tür kitlesel yargılamaların savunma hakkını kısıtladığını ve adil yargılanma ilkelerini ihlal ettiğini savunuyor. Bu doğrultuda Amerikalılar Arası İnsan Hakları Komisyonu (IACHR/CIDH) da mevcut uygulamanın bir an önce sonlandırılması için hükümete çağrı yaptı.
NEREYE ulaşıldı?
Eleştirilerin odağındaki Nayib Bukele yönetimi ise ödün vermeyen bu politikaların toplumsal güvenliği sağladığını vurguluyor. Paylaşılan resmi verilere göre, 2022 yılında yüz binde 7,8 olan cinayet oranı, geçtiğimiz yıl itibarıyla yüz binde 1,3 seviyesine kadar düşüş gösterdi.
