İstanbul Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatroları bünyesindeki Çağdaş Gösteri Sanatları Merkezi (ÇGSM), 8 Mart Dünya Kadınlar Günü münasebetiyle anlamlı bir etkinliğe imza attı. Toplumsal farkındalığı güçlendirmeyi ve şiddete karşı “yalnız değilsin” mesajını yaymayı amaçlayan “Güçlenme Anlatıları-Dayanışma İçin” başlıklı okuma tiyatrosu, Müze Gazhane Meydan Sahne’de izleyicilerle buluştu. Programda, Mor Çatı Kadın Sığınağı Vakfı tarafından yayımlanan “Kadına Yönelik Şiddet Deneyimleri” ve “Şiddete Karşı Anlatılar” isimli eserlerden Emre Koyuncuoğlu’nun derlediği bölümler seslendirildi.
Yönetmenliğini Aslı İçözü’nün, kostüm tasarımını ise Duygu Ateş’in üstlendiği bu özel performansta; Aslı İçözü, Aslı Öngören, Berna Adıgüzel, Hazal Uprak, Şirin Asutay, Yeşim Koçak ve Emre Koyuncuoğlu sahne aldı. Kadına yönelik şiddeti görünür kılma ve dayanışma hikâyelerini paylaşma hedefiyle düzenlenen etkinlik, izleyicilere duygu dolu anlar yaşatırken yoğun ilgiyle karşılandı.
8 Mart Etkinlik Detayları
| Etkinlik Adı | Sahne / Yer | Yönetmen / Yazar |
|---|---|---|
| Güçlenme Anlatıları-Dayanışma İçin | Müze Gazhane Meydan Sahne | Aslı İçözü (Yön.) / Emre Koyuncuoğlu (Der.) |
| Sen İstanbul’dan Daha Güzelsin | Üsküdar Kerem Yılmazer Sahnesi | Murat Mahmutyazıcıoğlu |
Etkinlikler nerede ve ne zaman gerçekleştirildi?
8 Mart Dünya Kadınlar Günü kapsamında düzenlenen gösterimler, İstanbul’un iki yakasında eş zamanlı olarak hayata geçirildi. Müze Gazhane’deki okuma tiyatrosunun yanı sıra, Murat Mahmutyazıcıoğlu’nun kaleme alıp yönettiği “Sen İstanbul’dan Daha Güzelsin” oyunu Üsküdar Kerem Yılmazer Sahnesi’nde seyirciyle buluştu. İstanbul teması eşliğinde Ayfer (Şebnem Köstem), Başak (Esin Umulu) ve Melis’in (Yeliz Şatıroğlu) yaşam öykülerini merkeze alan oyun, özellikle kadın izleyicilerden büyük alkış topladı.
Sanatçılar 8 Mart için hangi mesajı verdi?
Her iki temsilin bitiminde İBB Şehir Tiyatroları sanatçıları, günün anlam ve önemine binaen hazırlanan özel bir bildiriyi kamuoyuyla paylaştı. Bildiride şu ifadelere yer verildi:
“Bugün yeryüzündeki tüm kadınların eşitlik haklarını dile getirdiği 8 Mart Dünya Emekçi Kadınlar günü. 18. yüzyıldan itibaren yapılan uluslararası konferanslarda, yayınlanan bildirilerde “kadın özgür doğar ve erkeklerle aynı haklara sahip olmalıdır” şiarıyla eşitlik talepleri dile getirilse de hep görmezden gelinmiştir. Ta ki o gün: 1857 yılının 8 Mart’ına kadar…
New York’ta bir tekstil fabrikasında 40 bin kadın işçi insani koşullarda çalışma talebiyle greve başlar. Polisin saldırısı, kadın işçilerin fabrikaya kilitlenmesi ve çıkan yangın sonrası bir katliam gerçekleşir. Son nefesine kadar onurlu taleplerini haykıran 120 kadın işçi, alın teri döktükleri fabrikada can verir. Bu mücadelenin küllenmesine izin vermeyen Clara Zetkin ve Rosa Luxemburg gibi öncü kadınların önerisi sayesinde 8 Mart uluslararası bir anma günü haline gelir.
Erkeklerle eşit haklara sahip olma, ekonomik hak ve özgürlük, şiddete maruz kalma, medeni haklar gibi pek çok konu, yine büyük mücadele ve girişimler sonrasında, çeşitli sözleşmelerin imzalanmasıyla sonuçlanır. Dünyadaki girişimler zamanla Osmanlı’da da yankısını bulur. Çeşitli cemiyetler ve yayınlar aracılığıyla daha çok özgürlük talep edilir ancak ne yazık ki ülke işgal edilmek üzeredir. Artık bütün ülkenin özgürlüğü için savaşma vaktidir.
Milli mücadelede vatan, hayat mücadelesinde kendi özgürlüğünü korumaya çalışan kadınlar… Adlarını cesaretleriyle tarihe, fedakârlıklarıyla kalplere yazdıran kadınlar… Bugün bizler Gördesli Makbule, Halime Çavuş, Kara Fatma, Nezahat Onbaşı, Şerife Bacı ve daha binlercesini anmadan 8 Mart kutlayamayız.
Ve sonrasında… o cephelerde onbaşı rütbesi almış Halide Edib Adıvar, Nezihe Muhittin, Fatma Aliye, Sabiha Sertel, Fatma Nudiye Yalçı, Suat Derviş gibi isimlerin attığı öncü adımlar, Mustafa Kemal Atatürk’ün devrimleri sayesinde hedefine ulaşmaya başlar. Cumhuriyetimizin henüz ilk yıllarında kadınlara seçme seçilme hakkı ile medeni kanunda tanınan haklar başta olmak üzere pek çok ülkeye örnek gösterileilecek haklar sağlanır. Osmanlı’dan Cumhuriyet’e, Darülbedayi’den günümüze: Sahne emekçileri… Yine Atatürk’ün öncülüğüyle sahneye çıkma hakkı kazanan kadınlarımız…
Afife’den Bedia Muvahhit’e, Ayla Algan’dan Seda Fettahoğlu’na kadar yitirdiğimiz tüm kadın oyuncularımızı rahmet ve sevgiyle anıyoruz… Ve bugün, Şehir Tiyatroları Genel Sanat Yönetmeni’nden dramaturglarına; tasarımcılardan oyuncularına; terzilerden ışıkçılarına; kuaförlerden butafora; şapkacılardan sahne-kostüm ve ışık uygulamacılarına; idari personelimizden gişelerimize, yemekhanemizden temizlik işçilerimize kadar, sahne önü ve gerisinde çalışan tüm kadınlarımızın emekleri üzerinde yükseliyor.
Ve bizi bugünlere getiren; gelecek günleri ilmek ilmek işleyerek büyüten; evinde – işinde hiçbir şeye emeğini esirgemeyen; hayatın her yerine bir ömür yetişmeye çalışan ve kundağını sardığı çocuğu binbir emekle büyüttükten sonra tabutuna sarınan annelerimiz… Hiçbirinizin hakkını ödeyemeyiz. Bugün 8 Mart: O fabrikanın alevlerini bir meşale gibi, elden ele günümüze kadar ulaştıran ve gelecek nesillerin yolunu aydınlatacak olan tüm emekçi kadınlarımıza selam olsun.”
