İstanbul’daki iki boğaz köprüsünün özelleştirilmesi için hazırlıklar hız kazandı. Bloomberg’in aktardığına göre, Fransız altyapı yatırım şirketi Meridiam SAS, 15 Temmuz Şehitler Köprüsü, Fatih Sultan Mehmet Köprüsü ve bazı otoyolların işletme haklarının satışına yönelik açılması planlanan ihaleye katılmayı değerlendiriyor.
Meridiam, bu ihaleye katılmak amacıyla Makyol İnşaat ile bir konsorsiyum oluşturmayı planlıyor. Kaynaklar, diğer Türk firmalarının da yabancı yatırımcılarla benzer iş birlikleri üzerinde çalıştığını belirtiyor. İhalede, İstanbul’un iki boğaz köprüsü ile otoyol ağının bazı bölümlerinin işletme hakları dört ayrı paket halinde satışa sunulacak. Özelleştirme sürecinin danışmanlığını Ernst & Young (EY) üstleniyor.
Resmi ihale sürecinin başlatılması için yapılan hazırlıkların son aşamasına gelindiği bildiriliyor. Sürece yakın kaynaklar, işletme haklarının devrine yönelik çalışmaların tamamlanmak üzere olduğunu ifade ediyor. Daha önceki bilgilere göre, hükümet köprü ve otoyollar için çeşitli özelleştirme modellerini değerlendiriyor. Kamu-özel sektör ortaklığı gibi alternatiflerin de masada olduğu, ancak nihai kararın henüz verilmediği vurgulanıyor.
Özelleştirme programının ana hedeflerinden biri, devlet bütçesine ek kaynak sağlamanın yanı sıra kamu borcunu azaltmak. 2025 yılı Eylül ayında açıklanan Orta Vadeli Plan’da, 2026 yılı için 185 milyar TL özelleştirme geliri hedefi belirlenmişti. Bu rakam, o dönemin kuruyla yaklaşık 4,4 milyar ABD Doları seviyesine denk geliyor.
Boğaz köprülerinin özelleştirilmesi daha önce de gündeme gelmişti. 2012 yılında, 15 Temmuz Şehitler Köprüsü ve Fatih Sultan Mehmet Köprüsü, yaklaşık 2 bin kilometrelik otoyol ağıyla birlikte 25 yıllığına özelleştirilmeye çalışılmıştı. O dönemde Koç Holding, Gözde Girişim Sermayesi Yatırım Ortaklığı ve Malezya merkezli UEM Group’un oluşturduğu konsorsiyum, 5,7 milyar ABD Doları teklif vermişti. Ancak dönemin Başbakanı Recep Tayyip Erdoğan, bu teklifi yetersiz bularak ihaleyi onaylamamıştı.
Köprü ve otoyolların işletme haklarının yeniden özelleştirilmesi gündeme gelirken, Yap-İşlet-Devret (YİD) modeliyle gerçekleştirilen projeler de tekrar tartışma konusu oldu. Özellikle 1915 Çanakkale Köprüsü için verilen araç geçiş garantileri eleştiriliyor. Resmi verilere göre, 2024 yılında garanti edilen araç sayısına ulaşılamadığı için işletmeci şirkete 281 milyon Euro garanti ödemesi yapılmıştı. Yeni özelleştirme sürecinde İstanbul’un stratejik ulaşım altyapısı olan boğaz köprüleri ve otoyolların hangi modelle ve hangi şartlarda devredileceği, ihale şartnamesinin açıklanmasıyla belirlenecek.
