İstanbul Planlama Ajansı (İPA) tarafından yayımlanan “İstanbul Tekstil Sanayisi: Değişen Üretim Coğrafyası ve Yeni Dinamikler” başlıklı rapor, kentin tekstil sektöründeki üretim dinamiklerinin önemli ölçüde değiştiğini gözler önüne serdi. Araştırmaya göre, artan maliyetler ve zorlu ekonomik koşullar nedeniyle büyük ölçekli firmalar, İstanbul dışındaki teşvik bölgelerine ve Trakya’daki organize sanayi alanlarına yönelirken, küçük ölçekli üretim merkezleri ise Tarihi Yarımada’dan çevre ilçelere taşınıyor.
İPA’nın Kent Gündemi Araştırmaları serisi çerçevesinde hazırlanan bu raporda, tekstil sektörünün tarihsel gelişimi, mekânsal dönüşümü ve mevcut sosyoekonomik yapısı detaylı bir şekilde incelendi. Araştırma sürecinde 19 firma temsilcisiyle yapılan görüşmelerde, enflasyon, artan iş gücü maliyetleri, döviz kuru politikaları ve finansmana erişimdeki zorlukların, sektörün uluslararası rekabet gücünü olumsuz etkilediği vurgulandı.
Firma yetkilileri, yurt dışında yapılan yatırımların nitelikli iş gücü ve adaptasyon sorunları gibi zorluklarla karşılaştığını belirterek, işçilik maliyetlerinin düşük olması, ucuz enerji, vergi avantajları ve ABD pazarına gümrüksüz erişim gibi faktörlerin yatırım kararlarını etkilediğini ifade etti.
Rapora göre, İstanbul’daki yüksek kira ve personel giderleri, büyük ölçekli tekstil firmalarını devlet desteklerinin bulunduğu teşvik bölgelerine veya Trakya’daki organize sanayi alanlarına yönlendirmekte. Küçük ölçekli üretim merkezleri ise Tarihi Yarımada ve Beyoğlu’ndan Sultançiftliği, Esenyurt, Arnavutköy ve Güneşli gibi çevre ilçelere geçiş yapıyor.
Osmanbey, Merter ve Çağlayan gibi geleneksel tekstil üretim merkezleri ise artık uluslararası toptan ticaretin yapıldığı, mağaza ve perakende satış ofislerinin bulunduğu alanlara dönüşüyor.
Ancak raporda, sektör temsilcilerinin yüksek maliyetler, finansmana erişim sorunları ve bankaların tekstil sektörünü riskli görmesine bağlı belirsizlikler nedeniyle geleceğe dair karamsar bir tablo çizdiği belirtildi. Yine de firma temsilcileri, İstanbul’un tekstil sektörünü tamamen terk etmeyeceğini; kentin araştırma-geliştirme, tasarım, mağazacılık, pazarlama, ticaret ve yönetim faaliyetlerinin yürütüldüğü stratejik bir merkez olmaya devam edeceğini öngördü. Bu bağlamda, üretimin bir kısmının kent dışına kaymasına rağmen İstanbul’un sektör açısından önemini sürdüreceği değerlendirildi.
