Türk opera sanatının dünya çapındaki gururu Leyla Gencer, İstanbul’da gerçekleştirilen anlamlı bir törenle bir kez daha hafızalarda canlandı. Rusya Federasyonu İstanbul Başkonsolosluğu’nun ev sahipliğinde düzenlenen özel gece, hem bir kitabın yeni dilindeki yolculuğuna hem de “La Diva Turca”nın eşsiz mirasına tanıklık etti. Etkinliğin odak noktasını, Zeynep Oral tarafından kaleme alınan ve Gencer’in hayatını konu edinen “Tutkunun Romanı” adlı eserin Rusçaya kazandırılması oluşturdu.
Başkonsolos Alexander Kalachev’in ev sahipliği yaptığı bu prestijli buluşmaya; kitabın yazarı ve Cumhuriyet gazetesi yazarı Zeynep Oral, Anadolu Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Yusuf Adıgüzel ve İstanbul Kültür Sanat Vakfı Genel Müdürü Yeşim Gürer Oymak’ın yanı sıra diplomasi ve sanat camiasından pek çok önemli isim katılım sağladı.
Leyla Gencer Anma Etkinliği: 5W1H
- Kim? Dünya çapındaki opera sanatçımız Leyla Gencer, yazar Zeynep Oral ve genç yetenekler.
- Ne? “Tutkunun Romanı” kitabının Rusça çevirisi onuruna düzenlenen anma ve müzik gecesi.
- Nerede? Rusya Federasyonu İstanbul Başkonsolosluğu binasında.
- Ne Zaman? Leyla Gencer’in mirasını yaşatmak amacıyla düzenlenen güncel bir etkinlikte.
- Nasıl? Zeynep Oral’ın anıları, kitap tanıtımı ve genç sanatçıların opera performanslarıyla.
- Neden? Gencer’in sanatını uluslararası boyutta tanıtmak ve Türkiye-Rusya arasındaki kültürel bağları pekiştirmek için.
“Uçan Kuşları Bile Yönetiyordu”
Gecede duygusal bir konuşma yapan Zeynep Oral, Leyla Gencer ile olan derin dostluğuna ve eserin ortaya çıkış hikayesine değindi. Oral, 1988 yılında İstanbul Kültür Sanat Vakfı Müzik Festivali kapsamında Aya İrini’de izlediği o unutulmaz performansı, “Uçan kuşları bile yönettiğine tanık olmuştum” sözleriyle tarif etti. Sanatçıyı ikna sürecinin zorluğuna dikkat çeken Oral, “Bana güvendi. Dört beş yıl birlikte çalıştık. Bu kitap bir biyografi değil, gerçekten bir tutkunun romanı oldu” ifadelerini kullandı.
Sanatçının Tek Sermayesi ve “Gencerate” Kavramı
Leyla Gencer’in sadece bir yorumcu değil, aynı zamanda bir müzik araştırmacısı olduğunu belirten Oral, sanatçının 73 eserlik rekor repertuvarıyla unutulmuş operaları sahneye geri kazandırdığını hatırlattı. Bu yoğun çabanın opera literatürüne “Gencerate” kavramını yerleştirdiğini vurguladı. Gencer’in bağımsız karakterine vurgu yapan yazar, “Onun arkasında ne bir devlet vardı ne zengin bir koca. Her şeyi kendi gücüyle başardı” dedi. Sanatçının milli kimliğine olan bağlılığını ise şu sözlerle aktardı: “Birçok ülkeden vatandaşlık daveti almasına rağmen hepsini reddetti. Tek pasaportu vardı: ‘Ben Anadoluluyum’ derdi.”
Dünyaya Açılan Kitap
“Tutkunun Romanı”, Leyla Gencer hayattayken farklı dillere çevrilme fırsatı bulamamıştı. Ancak sanatçının vefatının ardından eser; Fransızca, İngilizce, İtalyanca ve Almancanın ardından şimdi de Rusça okurlarıyla buluştu. Bu çeviri süreci, kitabın küresel yolculuğundaki son durak oldu.
| Eser Adı | Yazar | Yayımlandığı Diller |
|---|---|---|
| Tutkunun Romanı | Zeynep Oral | Türkçe, Fransızca, İngilizce, İtalyanca, Almanca, Rusça |
Sanat ve Diplomasi Aynı Sahnede
Etkinliğin en etkileyici anları ise Anadolu Üniversitesi Devlet Konservatuvarı Opera Anasanat Dalı öğrencilerinin performanslarıydı. Nil Aslan, Ecem Sude Ergül ve Muhammed Gökberk Duru, Gencer’in şanına yaraşır bir seçki sundu. Genç sanatçılara piyanoda İstanbul Devlet Opera ve Balesi’nden Fügen Yiğitgil eşlik ederken, eserlerin sunumunu öğretim görevlisi Amina Aygistova üstlendi. Gencer’in sesi sahnelerden çekilmiş olsa da, onun disiplini ve sanat anlayışı genç kuşaklar aracılığıyla yaşamaya devam ediyor.
