İstanbul’un simge yapılarından Metrohan, mülkiyetine dair tartışmaların ve mahkeme süreçlerinin gölgesinde anlamlı bir sergiye ev sahipliği yapıyor. İBB Miras tarafından titizlikle restore edilerek halkın kullanımına sunulan tarihi binada, İstanbul Büyükşehir Belediyesi ve Alman Arkeoloji Enstitüsü (DAI) ortaklığıyla hazırlanan “Bir Yaka, İki Hikâye: Süleymaniye ve Zeyrek, Dünya Mirası Alanlarında Yaşam” sergisi kapılarını açtı. Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından el konulup II. Bayezid Vakfı’na devredilmesi gündemde olan Metrohan, bu süreçte sanatsal bir hafıza durağına dönüştü.
Metrohan’daki Serginin Odak Noktası Nedir?
Sergi, 1985 yılında UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne kabul edilen Süleymaniye ve Zeyrek bölgelerindeki geleneksel ahşap konut mimarisini merkeze alıyor. Yarım asırlık bir belgeleme emeğinin ürünü olan çalışma; kentsel doku analizlerinden gündelik hayatın izlerine, detaylı rölöve ve maketlerden birebir ölçekli mimari parçalara kadar geniş bir yelpazeyi kapsıyor. Türkçe, Almanca ve İngilizce olarak hazırlanan içerikler, ses ve video kayıtlarıyla zenginleştirilerek ziyaretçilere çok boyutlu bir deneyim sunuyor.
Akademik Mirasın Temelleri Nerede Atıldı?
Projenin kökleri, Alman Arkeoloji Enstitüsü’nün 1977-1981 yılları arasında Darmstadt Teknik Yüksekokulu, Karlsruhe Üniversitesi, Tübingen Üniversitesi ve İTÜ öğrencileriyle gerçekleştirdiği saha araştırmalarına dayanıyor. Beş temel eksen üzerine inşa edilen bu kapsamlı serginin, İstanbul’un ardından Almanya’ya taşınarak uluslararası arenada da tanıtılması hedefleniyor. Ayrıca sergi kapsamında hazırlanan bulmaca ve boyama kitapları, gelen ziyaretçilere ücretsiz olarak hediye ediliyor.
Mekânın Dönüşümü ve Mevcut Durumu
| Zaman Dilimi | Metrohan’ın Kullanım Durumu |
|---|---|
| 2019 Öncesi | İETT Genel Müdürlüğü ofisleri, depo ve atıl katlar |
| İBB Miras Restorasyonu Sonrası | Kütüphane, ücretsiz sergi alanı ve söyleşi mekânı |
Ali Şafak Özdemir’den Miras Vurgusu
İBB Kütüphane ve Müzeler Müdürü Ali Şafak Özdemir, serginin açılış töreninde şu ifadeleri kullandı: “Bu sergi, geçmişe yalnızca uzaktan bakan nostaljik bir anlatı değil. Geçmişin izlerine dikkatle eğilen, onu belgeleyen, anlamaya çalışan ve hak ettiği kıymeti teslim eden güçlü bir tanıklık alanı sunuyor. Süleymaniye ve Zeyrek’in yalnızca mimari değerini değil, mahalle kültürünü, gündelik hayatını ve toplumsal hafızamızdaki eşsiz yerini de görünür kılıyor. İstanbul Büyükşehir Belediyesi olarak kültürel mirasa bakışımızın merkezinde tam da bu anlayış yatıyor. Bizim için miras, yalnızca fiziksel yapıların korunması değil, insanın, emeğin, belleğin ve yaşanmışlığın da korunmasıdır. Çünkü bir şehre kıymet vermek; onun yalnızca görkemli anıtsal yapılarını değil, sessiz sokaklarını, yorgun ahşap evlerini, iz bırakan mahallelerini ve gündelik hayatın tüm inceliklerini fark etmekten geçer.”
Ziyaretçiler İçin Son Tarih Ne Zaman?
Mülkiyeti İETT’ye ait olan ve Beyoğlu Tünel Meydanı’nın en dikkat çekici yapıları arasında bulunan Metrohan, son yıllarda kütüphanesi ve etkinlikleriyle İstanbulluların uğrak noktası haline gelmişti. Ancak binanın gelecekteki kullanım amacı ve sergi salonu olarak devam edip etmeyeceği mahkeme kararlarına bağlı olarak belirsizliğini koruyor. Mevcut sergi, 20 Eylül tarihine kadar ücretsiz olarak görülebilecek.
