Brezilya’da 2018 yılında gerçekleştirilen ve tüm dünyada yankı uyandıran Marielle Franco suikastıyla ilgili yargı sürecinde tarihi bir hükme varıldı. Rio de Janeiro Belediye Meclis Üyesi olan Franco’nun öldürülmesi emrini verdikleri tespit edilen iki siyasetçi, 76’şar yıl hapis cezasına mahkum edildi. Brezilya Yüksek Mahkemesi tarafından verilen bu karar, uzun süredir adalet bekleyen cinayet dosyasında çok önemli bir dönüm noktası olarak kaydedildi.
Suikastın Azmettiricileri Kimler?
Mahkeme heyeti, eski milletvekili Chiquinho Brazão ile Rio de Janeiro Eyalet Meclisi’nin eski üyesi olan kardeşi Domingos Brazão’nun, 38 yaşındaki Marielle Franco’nun katledilmesi talimatını verdiğine kesin olarak hükmetti. Yargıç Alexandre de Moraes, karar metnini okurken Brazão kardeşlerin paramiliter suç şebekeleriyle sadece irtibatlı olmadığını, bizzat “bu yapının bir parçası” olduklarını ifade etti.
Cinayet Neden ve Nasıl İşlendi?
Verilen kararın gerekçesinde, cinayetin Franco’nun paramiliter gruplara karşı yürüttüğü kararlı siyasi mücadelenin bir intikamı olduğu vurgulandı. Rio Belediye Meclisi’ndeki görev süresi boyunca Franco, kentin yoksul bölgelerinde (favelalarda) hüküm süren paramiliterlerin yasa dışı arazi kullanımı ve kaçak inşaat gibi faaliyetlerine sert bir şekilde muhalefet ediyordu. Mahkeme, bu suikastın Rio’daki diğer siyasetçilere yönelik bir “gözdağı ve mesaj verme” amacı taşıdığını değerlendirdi.
Söz konusu paramiliter yapılar, yaklaşık 40 yıl önce eski emniyet mensupları tarafından uyuşturucu çetelerine karşı bir “özsavunma gücü” olarak kurulmuştu. Ancak bu oluşumlar zamanla haraç, gasp ve kamu arazilerinin hukuksuz kullanımına dayanan organize suç örgütlerine dönüştü.
Kararda Irkçılık ve Kadın Düşmanlığı Vurgusu
Yüksek Mahkeme yargıçları, sanıkların eylemlerinde ırkçı ve mizojin (kadın düşmanı) unsurların ağır bastığına dikkat çekti. Yargıç Moraes, Franco’yu “yoksul bir mahalleden gelen, siyah bir kadın olarak paramiliterlerin çıkarlarına karşı duran bir siyasetçi” olarak tanımladı. Mahkemenin tek kadın üyesi olan Yargıç Cármen Lúcia ise duruşmaların psikolojik olarak yıpratıcı geçtiğini belirterek, “Brezilya’da daha kaç Marielle’in öldürülmesine izin vereceğiz?” sorusunu sordu.
Marielle Franco Kimdir ve Ne Zaman Öldürüldü?
Favela kökenli ve sol görüşlü bir siyasetçi olan Marielle Franco; yoksul mahalle sakinlerinin, kadınların, siyah gençlerin ve LGBTİ+ bireylerin haklarını savunmasıyla tanınan sembol bir isimdi. 14 Mart 2018 tarihinde gerçekleşen saldırıda, silahlı saldırganlar Franco’nun aracını kurşun yağmuruna tutmuş; olayda Franco ile şoförü hayatını kaybetmişti.
Cinayeti bizzat gerçekleştiren Ronnie Lessa, 2024 yılında suçunu itiraf ederek 78 yıl hapis cezasına çarptırılmış, davadaki bir diğer sanık ise 59 yıl hapis cezası almıştı.
